Gartenkerbel
Anthriscus cerefolium
Auch bekannt als ·
Natur: Trocken und eher warm als kalt.
Kurzfassung
Hildegard von Bingen. Hildegard beschreibt den Kerbel als Kraut der milden Zeit vor der Sommerwärme. Er ist für sie eher warm als kalt und dabei von trockener Natur.
Natur und Zubereitung
Kerbel ist von trockener Natur. Er wächst weder aus starker Luft noch aus großer Erdfeuchte, sondern in milder Luft, bevor die fruchtbare Wärme des Sommers aufkommt. Er ist aber eher warm als kalt, und diese Wärme ist zuträglich. Er gleicht ein wenig den unnützen Kräutern, denn wenn man ihn roh isst, erzeugt er viel Dunst im Kopf.
Als Speise nützt er dem menschlichen Körper weder gekocht noch roh. Er taugt nur für Arzneien und heilt aufgebrochene Wunden in den Eingeweiden. Zerstoße (stamphe) also Kerbel, presse seinen Saft aus, gieße ihn in Wein und gib ihn dem Menschen zu trinken, der solche Wunden hat.
Tue das häufig, so wird er geheilt.
Eigene Übersetzung aus dem Lateinischen
Natur und Zubereitung
Kirbele siccae naturae est, et nec de forti aere, nec de forti humiditate terrae crescit, sed in debili aura, antequam fertilis calor aestatis oriatur; sed tamen magis calida est quam frigida, et idem calor sanus est. Et inutilibus herbis aliquantum assimilatur, quia si crudum comeditur, multum fumum in capite hominis parat.
Nam nec coctum nec crudum corpori hominis ad comedendum prodest, nisi quod tantum ad medicamenta valet, et fracta vulnera viscerum sanat. Kirbelam enim tunde, id est stamphe, et succum ejus exprimendo infunde vino, et da ei bibere, qui fracta vulnera viscerum habet, et haec saepe faciat, et curabitur.
Lateinischer Originalauszug
Natur und Zubereitung
Kirbele siccae naturae est, et nec de forti aere, nec de forti humiditate terrae crescit, sed in debili aura, antequam fertilis calor aestatis oriatur; sed tamen magis calida est quam frigida, et idem calor sanus est. Et inutilibus herbis aliquantum assimilatur, quia si crudum comeditur, multum fumum in capite hominis parat.
Nam nec coctum nec crudum corpori hominis ad comedendum prodest, nisi quod tantum ad medicamenta valet, et fracta vulnera viscerum sanat. Kirbelam enim tunde, id est stamphe, et succum ejus exprimendo infunde vino, et da ei bibere, qui fracta vulnera viscerum habet, et haec saepe faciat, et curabitur.
Lesarten und Anmerkungen des Herausgebers
Cerifolium ed.
Cum autem homo aliquando crudum cibum comedit, mali humores eorumdem ciborum, quia per nullum condimentum temperati sunt, ad splen ascendunt, et illud dolere faciunt, unde idem homo cerifolium accipiat, et minus de aneto, et cum triticeo pane in aceto, velut offas, et condimentum faciat, et frequenter comedat. Postea etiam semen lini accipiat, et illud in sartagine coquat, et expressa [Col. 1160C] aqua in saccellum fusum loco splenis, quanto calidius pati potest, cum saccello superponat. Homo quoque qui diversa ulcera et scabiem patitur, cerifolium accipiat, et ter plus de polypodio, et enulae quinquies plus quam cerifolii sit, et haec in aqua coquat; postea aqua expressa, et per pannum colata, eam in sartaginem fundat, et modicum novi thuris, et sulphuris addat, et novam arvinam porci plus quam aliorum praedictorum sit addat, ut simul in sartagine super ignem aliquantulum velut unguentum inspissetur. Et cum unguento dolens circa ulcera se inungat; haec autem per quinque dies faciat, et cutis et caro ejus per istud transfundantur, et postea idem dolens balneo se abluat, quatenus livores isti et foetor de ipso auferantur. Add. ed.
Heutiges Wissen
Keine EMA-Monografie vorhanden.
Texte & Quellen
- Hildegard von Bingen · Physica, Migne 1855 · Buch I, LXX De Kirbele · Sp. 1160
- Otto Wilhelm Thomé · Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz · Gemeinfrei (historische Tafel, Digitalisierung)
Porträts: künstlerische Darstellungen.
Zur botanischen Zuordnung. Pflanzenname und Quellenkontext ergeben eine eindeutige Zuordnung.
Zu allen Quellen →


