Feigenbaum
Ficus carica
Auch bekannt als ·
Natur: Eher warm als kalt
Kurzfassung
Hildegard von Bingen. Hildegard sieht den Feigenbaum als Baum der Wärme und als Sinnbild der Furcht.
Natur und Zubereitung
Der Feigenbaum ist eher warm als kalt, und er wird stets Wärme haben. Kälte verträgt er nicht, und er steht für Furcht. Nimm seine Blätter und seine Rinde, zerstoße sie ein wenig und koche sie kräftig in Wasser. Gib Bärenfett und etwas weniger Butter (augssmere, Lesung unsicher) dazu und mache eine Salbe.
Wenn dir der Kopf schmerzt, salbe ihn damit. Wenn dir die Augen brennen (swerent), salbe Schläfen und Augenumgebung, doch lass es nicht ins Auge kommen. Wenn dir die Brust oder die Lenden (lenden) schmerzen, salbe sie damit, und es wird dir besser gehen. Wenn das Holz im Feuer brennt und sein Rauch jemanden trifft, schadet er ihm etwas, sodass der Mensch schwach wird (unmechtet).
Wenn jemand einen Stock aus diesem Holz in der Hand trägt, schwächt es auf dieselbe Weise seine Kräfte.
Als Speise
Die Frucht des Baums taugt einem gesunden Menschen nicht zum Essen. Sie macht ihn genussfreudig, aufgeblasen, prahlerisch (zychern) und eitel (glusclich), sodass er nach Ehren strebt, sich dem Geiz hingibt und wechselhaft bleibt. Auch seinem Körper taugt sie nicht zum Essen, weil sie sein Fleisch lockert (zufloszlich) und sich allen seinen Säften widersetzt, als wäre sie ihr Feind.
Einem Kranken, der an Körper und Geist entkräftet ist, tut sie als Speise gut. Er esse sie, bis es ihm besser geht, und meide sie danach. Wenn ein Gesunder sie essen will, lege er sie zuerst in Wein oder Essig ein (beysze), damit ihre Brüchigkeit gemildert wird, und esse sie dann in Maßen.
Der Kranke braucht sie nicht auf diese Weise zu mildern (beysze).
Eigene Übersetzung aus dem Lateinischen
Natur und Zubereitung
Fickbaum magis calida est quam frigida, et semper calorem habebit, et frigus non valet, et timorem designat. Accipe autem folia et corticem ipsius, et ea modice contunde, et in aqua valde coque, et tunc etiam arvinam ursi et parum minus de augssmere? et sic fac unguentum; et si in capite doles, caput tuum cum eo unge; vel si oculi tui swerent, tympora tua cum eo perunge et circa oculos tuos, ita tamen ne oculum interius tangat.
Aut si in pectore doles, pectus unge; aut si in lenden, eos cum illo unge, et melius habebis. Si autem lignum ejus in igne accenditur et si quem fumus ejus tetigerit, ipsum aliquantum laedit, ita quod illi unmechtet. Vel si quis baculum ex eodem ligno in manu sua portat, eum etiam eodem modo in viribus suis debilem facit, scilicet in unmechte.
Als Speise
Sed et fructus ejusdem arboris homini, qui sanus in corpore est ad comedendum non valet, quoniam facit eum delectationem et tumidam mentem habere, et quod erit zychern et glusclich, ita quod honores appetit et quod avaritiae intendit et quod mutabiles mores habebit, ita quod in uno statu mentis non perseverat.
Sed etiam corpori hominis ad comedendum non valet, quia carnes ejus zufloszlich parat et quia omnibus humoribus hominis resistit, ita quod eos in malum irritat velut eorum inimicus sit. Infirmo autem qui in corpore deficit, bonus est ad comedendum, quia mente et corpore defecit, et ille eum comedat usque dum melius habeat, et postea eum devitet.
Quod si sanus homo eum comedere vult, in vino aut in aceto eum prius beysze, ut fragilitas illius temperetur, et tunc eum comedat, sed tamen modice. Sed necesse non est ut infirmus homo eum hoc modo temperet, id est beysze.
Lateinischer Originalauszug
Natur und Zubereitung
Fickbaum magis calida est quam frigida, et semper calorem habebit, et frigus non valet, et timorem designat. Accipe autem folia et corticem ipsius, et ea modice contunde, et in aqua valde coque, et tunc etiam arvinam ursi et parum minus de augssmere? et sic fac unguentum; et si in capite doles, caput tuum cum eo unge; vel si oculi tui swerent, tympora tua cum eo perunge et circa oculos tuos, ita tamen ne oculum interius tangat.
Aut si in pectore doles, pectus unge; aut si in lenden, eos cum illo unge, et melius habebis. Si autem lignum ejus in igne accenditur et si quem fumus ejus tetigerit, ipsum aliquantum laedit, ita quod illi unmechtet. Vel si quis baculum ex eodem ligno in manu sua portat, eum etiam eodem modo in viribus suis debilem facit, scilicet in unmechte.
Als Speise
Sed et fructus ejusdem arboris homini, qui sanus in corpore est ad comedendum non valet, quoniam facit eum delectationem et tumidam mentem habere, et quod erit zychern et glusclich, ita quod honores appetit et quod avaritiae intendit et quod mutabiles mores habebit, ita quod in uno statu mentis non perseverat.
Sed etiam corpori hominis ad comedendum non valet, quia carnes ejus zufloszlich parat et quia omnibus humoribus hominis resistit, ita quod eos in malum irritat velut eorum inimicus sit. Infirmo autem qui in corpore deficit, bonus est ad comedendum, quia mente et corpore defecit, et ille eum comedat usque dum melius habeat, et postea eum devitet.
Quod si sanus homo eum comedere vult, in vino aut in aceto eum prius beysze, ut fragilitas illius temperetur, et tunc eum comedat, sed tamen modice. Sed necesse non est ut infirmus homo eum hoc modo temperet, id est beysze.
Lesarten und Anmerkungen des Herausgebers
Note: [Col. 1227D] Et semper---designat, om. ed.
butyro ed.
renibus ed.
Note: [Col. 1228D] Si autem lignum---unmechte om. ed.
mutabiles mores ed.
Note: [Col. 1228D] Et quod erit---inimicus sit des. in ed.
Note: [Col. 1228D] Condiat ed., reliqua omittens.
Heutiges Wissen
Keine EMA-Monografie vorhanden.
Texte & Quellen
- Hildegard von Bingen · Physica, Migne 1855 · Buch III, XIV De Fickbaum · Sp. 1227
- Otto Wilhelm Thomé · Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz · Gemeinfrei (historische Tafel, Digitalisierung)
Porträts: künstlerische Darstellungen.
Zur botanischen Zuordnung. Pflanzenname und Quellenkontext ergeben eine eindeutige Zuordnung.
Zu allen Quellen →


