Andorn
Marrubium vulgare
Auch bekannt als ·
Natur: Nur „warm“ genannt
Kurzfassung
Hildegard von Bingen. Hildegard beschreibt den Andorn als warm und saftreich. Im weiteren Kapitel erwähnt sie ihn unter anderem bei Beschwerden im Hals und bei Husten.
Natur und Zubereitungen
Andorn ist warm und hat reichlich Saft in sich. Er taugt gegen verschiedene Krankheiten. Wer schlecht hört, koche Andorn in Wasser, nehme ihn heraus und lasse seinen warmen Dampf (donft) in die Ohren gelangen. Er lege das Kraut auch noch warm um die Ohren und den ganzen Kopf.
Er wird besser hören. Wer ein Leiden im Hals hat, koche Andorn in Wasser, seihe das gekochte Wasser durch ein Tuch, gebe doppelt so viel Wein hinzu und bringe alles mit reichlich Fett in einer Pfanne erneut zum Sieden. Er trinke oft davon, so wird sein Hals geheilt.
Wer Husten hat, nehme Fenchel und Dill zu gleichen Teilen und gebe ein Drittel Andorn dazu. Er koche alles in Wein, seihe es durch ein Tuch und trinke davon. Der Husten wird nachlassen. Wer schwache, verletzte Eingeweide hat, koche Andorn in Wein mit reichlich Honig, lasse das Gekochte im Topf stehen und trinke es oft abgekühlt.
Die Eingeweide werden geheilt.
Eigene Übersetzung aus dem Lateinischen
Natur und Zubereitungen
Andron calida est, et satis de succo habet, et contra diversas infirmitates valet. Nam qui surdas aures habet, andron in aqua coquat, et eam de aqua auferat, et donft ejus, calidum in aures suas ire permittat, et etiam ita calidam auribus et omni capiti circumponat, et auditum melius capiet.
Et qui in gutture infirmatur, andron in aqua coquat, et aquam illam coctam per pannum colet, et bis tantum vini addat, et iterum in patella fervere faciat satis sagiminis addito, et ita saepe bibat, et in gutture sanabitur. Sed et qui tussim habet, feniculum de dille aequalis ponderis accipiat, et tertiam partem de andron addat, et haec cum vino coquat, et tunc per pannum colet, et bibat, et tussis cessabit.
Et qui infirma et fracta viscera habet, cum vino andron, de melle satis addito, coquat, et ista cocta in olla dimittat, et infrigidatum saepe bibat, et viscera sanantur.
Lateinischer Originalauszug
Natur und Zubereitungen
Andron calida est, et satis de succo habet, et contra diversas infirmitates valet. Nam qui surdas aures habet, andron in aqua coquat, et eam de aqua auferat, et donft ejus, calidum in aures suas ire permittat, et etiam ita calidam auribus et omni capiti circumponat, et auditum melius capiet.
Et qui in gutture infirmatur, andron in aqua coquat, et aquam illam coctam per pannum colet, et bis tantum vini addat, et iterum in patella fervere faciat satis sagiminis addito, et ita saepe bibat, et in gutture sanabitur. Sed et qui tussim habet, feniculum de dille aequalis ponderis accipiat, et tertiam partem de andron addat, et haec cum vino coquat, et tunc per pannum colet, et bibat, et tussis cessabit.
Et qui infirma et fracta viscera habet, cum vino andron, de melle satis addito, coquat, et ista cocta in olla dimittat, et infrigidatum saepe bibat, et viscera sanantur.
Lesarten und Anmerkungen des Herausgebers
Marrubium ed.
fumum ed.
Buch I, XXXIII De Andron · Sp. 1142–1143 · Druckscan von 1855 ↗
Heutiges Wissen
Die EMA bewertet Zubereitungen aus den oberirdischen Teilen des Andorns. Die traditionelle Anwendung umfasst verschleimten Erkältungshusten, leichte Verdauungsbeschwerden wie Blähungen sowie vorübergehenden Appetitmangel. Die Bewertung beruht auf langjähriger Anwendung.
Sicherheit
Der öffentliche EMA-Überblick nennt Erwachsene und Jugendliche über zwölf Jahre. In Schwangerschaft und Stillzeit wird die Anwendung wegen fehlender Daten nicht empfohlen.
Texte & Quellen
- Hildegard von Bingen · Physica, Migne 1855 · Buch I, XXXIII De Andron · Sp. 1142–1143
- EMA/HMPC · Andornkraut
- Köhler’s Medizinal-Pflanzen · Gemeinfrei (historische Tafel, Digitalisierung)
Porträts: künstlerische Darstellungen.
Zur botanischen Zuordnung. Pflanzenname und Quellenkontext ergeben eine eindeutige Zuordnung.
Zu allen Quellen →


